سرطان سینه دومین سرطان شایع در زنان است که بعد از سرطان ریه باعث مرگ می شود. سرطان سینه رشد غیرطبیعی سلول های پوشاننده لوبول ها یا مجاری پستان است. این سلول ها به طور غیرقابل کنترلی رشد می کنند و پتانسیل گسترش به سایر قسمت های بدن را دارند. هم مردان و هم زنان ممکن است به سرطان سینه مبتلا شوند، اگرچه در مردان غیر معمول است.
افراد تراجنسیتی و دارای تنوع جنسیتی نیز ممکن است به سرطان سینه مبتلا شوند. یک زن تراجنسیتی که برای کاهش هورمون های مردانه و تقویت هورمون های زنانه دارو مصرف می کند، ممکن است خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش دهد.
اگر سرطان به پستان محدود شود، ۹۶ درصد بیماران پنج سال پس از تشخیص زنده خواهند بود. اگر سرطان به غدد لنفاوی منطقه گسترش یافته باشد، بقای نسبی پنج ساله به ۸۰ درصد کاهش می یابد.
علائم سرطان سینه
برخی از افراد هیچ علامتی ندارند و سرطان در طی ماموگرافی، غربالگری سرطان سینه یا معاینه فیزیکی توسط پزشک پیدا می شود.
اگر علائمی دارید، ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- احساس توده در سینه، به خصوص اگر فقط در یک سینه باشد
- زخم نوک پستان، تغییر شکل نوک پستان
- ترشح یا چرخش نوک پستان
- تغییر در اندازه یا شکل سینه
- گودی پوست سینه
- ناراحتی یا تورم در زیر بغل
- راش یا سینه های متورم قرمز
- درد مداوم که به چرخه قاعدگی شما مربوط نمی شود و پس از پریود باقی می ماند و فقط در یک سینه رخ می دهد.
علل سرطان سینه
برخی از عواملی که خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش می دهند عبارتند از:
- افزایش سن
- سابقه خانوادگی
- توارث جهش در ژن های BRCA2 وBRCA1
- قرار گرفتن در معرض هورمون های زنانه طبیعی و تجویزی
- شروع قاعدگی قبل از ۱۲ سالگی
- تشخیص قبلی سرطان سینه
- سابقه قبلی برخی از شرایط غیر سرطانی پستان.
عوامل سبک زندگی که می توانند خطر ابتلا به سرطان سینه را در مردان و زنان افزایش دهند عبارتند از:
- اضافه وزن داشتن
- عدم فعالیت بدنی کافی
- نوشیدن الکل.
همچنین ارتباطی با برخی بیماری های خوش خیم پستان و قرار گرفتن در معرض اشعه در گذشته وجود دارد.
تشخیص سرطان سینه
آزمایشات برای تشخیص سرطان سینه ممکن است شامل موارد زیر باشد:
معاینه فیزیکی
اگر متوجه تغییراتی در پستان شدید یا ماموگرافی چیزی مشکوک را نشان داد، پزشک عمومی شما یک معاینه فیزیکی انجام می دهد.
در طی معاینه هم سینه و هم غدد لنفاوی بالای استخوان یقه و بالای بازوهای شما را بررسی می کند. پزشک شما همچنین در مورد سابقه پزشکی شما و هرگونه سابقه خانوادگی سرطان سینه سوال خواهد کرد.
ماموگرافی
ماموگرافی یک اشعه ایکس با دوز پایین است که می تواند تغییراتی کوچکی را پیدا کند که
در طول معاینه فیزیکی قابل احساس نیستند. قبل از انجام ماموگرافی، باید به اطلاع دهید که آیا ایمپلنت سینه دارید یا خیر.
سونوگرافی
اگر ماموگرافی تغییرات پستان را نشان داد ممکن است سونوگرافی انجام دهید. سونوگرافی یک اسکن بدون درد با استفاده از امواج صوتی برای ایجاد تصویر از سینه شما است.
بیوپسی
در صورت مشکوک بودن به سرطان پستان، پزشک مقداری از بافت پستان را برای معاینه توسط پاتولوژیست زیر میکروسکوپ برمی دارد.
اسکن های دیگر
اگر سرطان در سینه شما تشخیص داده شود، ممکن است اسکنهای بیشتری انجام دهید تا ببینید آیا سرطان به سایر قسمتهای بدن شما سرایت کرده است یا نه، مانند سی تی اسکن یا MRI
درمان سرطان سینه
درمان بستگی به وسعت سرطان دارد. در ابتدا مرحله بندی سرطان انجام می شود که شامل ارزیابی اندازه سرطان سینه و گسترش آن به غدد لنفاوی تخلیه زیر بازو است. سی تی اسکن از قفسه سینه و کبد و اسکن استخوان برای بررسی مکان هایی که سرطان سینه بیشتر به آنها گسترش می یابد، انجام می شود.
عمل جراحی
برای سرطان موضعی پستان، رایج ترین گزینه جراحی برداشتن پستان وغدد لنفاوی زیر بازو است. هنگامی که بخشی از پستان برداشته می شود، به آن عمل جراحی حفظ پستان یا لامپکتومی گفته می شود. رادیوتراپی به طور کلی پس از جراحی حفظ پستان توصیه می شود.
هنگامی که کل سینه برداشته می شود، ماستکتومی نامیده می شود.
بازسازی و پروتز سینه
قبل یا بعد از جراحی ممکن است به این فکر کنید که چگونه شکل سینه خود را بازیابی کنید. ممکن است پروتز یا بازسازی سینه را در نظر بگیرید.
پروتز سینه یک سینه مصنوعی یا بخشی از سینه است که در سوتین یا زیر لباس برای جایگزینی بخشی یا تمام سینه شما پوشیده می شود. بازسازی سینه عملی برای ساختن یک سینه جدید است.
شیمی درمانی
شیمی درمانی ممکن است برای کمک به کوچک کردن سرطان قبل از جراحی استفاده شود، اگر خطر بازگشت سرطان بالا باشد یا اگر سرطان پس از جراحی یا پرتودرمانی عود کند.
همچنین اگر سرطان HER2 مثبت باشد یا به هورمون درمانی پاسخ ندهد، ممکن است استفاده شود.
پرتودرمانی (رادیوتراپی)
پرتودرمانی پس از جراحی حفظ پستان توصیه می شود تا به از بین بردن سرطان ناشناخته کمک کند. همچنین اگر غدد لنفاوی زیر بازو برداشته شود و خطر بازگشت سرطان به این ناحیه وجود داشته باشد نیز توصیه می شود.
در صورت وجود خطر بازگشت سرطان به ناحیه قفسه سینه، گاهی اوقات می توان از پرتودرمانی بعد از ماستکتومی استفاده کرد.
هورمون درمانی
هورمون درمانی از داروهایی برای کاهش سطح هورمون های زنانه در بدن استفاده می کند. این به متوقف کردن یا کند کردن رشد سلول های سرطانی مثبت گیرنده هورمونی کمک می کند. نوع هورمون درمانی شما به سن شما، نوع سرطان پستان و یائسگی شما بستگی دارد.
درمان هدفمند
داروهای درمان هدفمند به اهداف خاصی در داخل سلول های سرطانی حمله می کنند. داروهایی که در حال حاضر در دسترس هستند فقط برای سرطان سینه HER2 مثبت مفید هستند.
مراقبت تسکینی
در برخی موارد سرطان پستان، تیم پزشکی شما ممکن است در مورد مراقبت تسکینی با شما صحبت کند. هدف مراقبت تسکینی بهبود کیفیت زندگی شما با کاهش علائم سرطان است.
علاوه بر کاهش سرعت گسترش سرطان سینه، درمان تسکینی می تواند درد را تسکین داده و به مدیریت سایر علائم کمک کند. درمان ممکن است شامل رادیوتراپی، شیمی درمانی یا سایر درمان های دارویی باشد.
مدیریت عوارض جانبی سرطان سینه
درمان سرطان سینه و حتی خود سرطان می تواند عوارض جانبی ایجاد کند. انواع و شدت هر گونه عوارض جانبی که ممکن است تجربه کنید به نوع درمان شما بستگی دارد و ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد.
بیشتر عوارض موقتی هستند و راه هایی برای کاهش یا پیشگیری از آنها وجود دارد. در زیر برخی از عوارض جانبی که ممکن است تجربه کنید ذکر شده است.
لنف ادم
هنگامی که غدد لنفاوی آسیب دیده یا برداشته شده اند، مایع لنفاوی ممکن است نتواند به طور طبیعی تخلیه شود و باعث تجمع در بافت های بخشی از بدن، مانند بازو یا سینه شود. این تورم لنف ادم نامیده می شود.
لنف ادم می تواند در طول درمان یا ماه ها یا سال ها پس از درمان رخ دهد. به دنبال تورم، سنگینی یا پری انگشتان، مچ دست یا کل بازو، احساس سفتی و درد در ناحیه آسیب دیده باشید.
برخی از افراد ممکن است تب، قرمزی یا درد ناشی از عفونتی به نام سلولیت را نیز تجربه کنند. اگر هر یک از این علائم را دارید، باید در اسرع وقت به پزشک خود مراجعه کنید، زیرا لنف ادم در صورت تشخیص زودهنگام و درمان به موقع، آسانتر قابل کنترل است.
بند ناف
بند ناف می تواند هفته ها یا ماه ها پس از جراحی رخ دهد و ناشی از رگ های لنفاوی سفت شده است. به نظر می رسد که طناب محکمی از زیر بغل شما به سمت داخل و گاهی اوقات به کف دست شما کشیده می شود.
ممکن است ساختارهای طناب مانند برجسته را در بازوی خود احساس کنید و این ممکن است حرکت را محدود کند.
بند ناف معمولاً طی چند ماه بهبود مییابد و تمرینات کششی ملایم در هفتههای اول پس از جراحی میتواند کمک کند.
درد عصب
ماستکتومی یا جراحی برای برداشتن غدد لنفاوی می تواند باعث درد عصبی در بازو شود. ماستکتومی همچنین می تواند باعث درد عصبی در دیواره قفسه سینه شود. ممکن است احساس سوزن سوزن شدن داشته باشید، اما معمولا در عرض چند هفته برطرف می شود. اگر درد ادامه داشت، با پزشک خود در مورد راه های مدیریت آن صحبت کنید.
برخی از داروهای شیمی درمانی می توانند به اعصاب دست و پا آسیب برسانند و به آن نوروپاتی محیطی می گویند. نوروپاتی محیطی می تواند باعث سوزن سوزن شدن، بی حسی و گاهی اوقات درد شود.
علائم معمولا موقتی هستند اما می توانند دائمی باشند. اگر علائمی دارید، به پزشک خود اطلاع دهید تا بتوانند درمان شما را تنظیم کنند. پزشک شما همچنین می تواند به شما در مدیریت درد ناشی از آسیب دائمی عصبی کمک کند.
تغییر در حافظه و تفکر
برخی از افراد مبتلا به سرطان سینه متوجه تغییراتی در نحوه به خاطر سپردن اطلاعات و طرز تفکر خود می شوند. این اختلال شناختی مرتبط با سرطان نامیده می شود.
مطالعات نشان می دهد که تغییرات فکری و حافظه ممکن است ناشی از خود سرطان، درمان های سرطان، داروهای تجویز شده برای جراحی مانند بیهوشی، احساساتی مانند افسردگی و اضطراب، و عوارض جانبی درمان مانند بی خوابی، خستگی و تغییرات هورمونی باشد.
برای اکثر افراد، مشکلات مربوط به تفکر و حافظه در سال اول پس از اتمام درمان بهبود مییابد، اما دیگران ممکن است اثرات طولانیمدتتری را تجربه کنند. با پزشک خود در مورد راه های مقابله با آن مانند حفظ سبک زندگی سالم یا تنظیم برنامه روزانه خود صحبت کنید.
اگر تغییرات شدید یا پایداری در تفکر و حافظه خود دارید، می توانید برای توانبخشی شناختی به عصب روانشناس یا روانشناس بالینی مراجعه کنید.
استفاده از پروتز سینه
پروتز سینه یک سینه مصنوعی یا بخشی از سینه است که زیر لباس یا در سوتین پوشیده می شود تا تمام یا بخشی از سینه شما را جایگزین کند. معمولا پروتز سینه را می توان بعد از جراحی حفظ سینه یا ماستکتومی استفاده کرد.
اکثر پروتزهای سینه شکل و احساسی مانند یک سینه طبیعی دارند. وزن آنها ممکن است یکسان باشد یا سبکتر باشند. پروتزهای سینه را می توان مستقیماً به پوست وصل کرد یا در جیب های مخصوص سوتین، لباس خواب قرار داد.
ریزش مو
ریزش مو یکی از عوارض جانبی احتمالی ناشی از درمان سرطان است و بیشتر با شیمیدرمانی و پرتودرمانی مرتبط است. درمان هایی مانند درمان هدفمند، هورمون درمانی و ایمونوتراپی به احتمال زیاد باعث نازک شدن مو یا رشد کند مو می شوند.
اگر در طول درمان سرطان موهای خود را از دست دادید، می توانید از کلاه گیس، روسری، تا زمانی که دوباره رشد کنند استفاده کنید.
یائسگی و تغییرات باروری
شیمی درمانی می تواند باعث شود دوره قاعدگی شما برای مدتی متوقف شود و بر توانایی شما برای باردار شدن تأثیر بگذارد. اگر قاعدگی شما برای همیشه متوقف شود (یائسگی زودرس)، نمی توانید به طور طبیعی بچه دار شوید. اگر فکر می کنید می خواهید در آینده بچه دار شوید، قبل از شروع درمان با پزشک خود صحبت کنید.
علائم یائسگی می تواند شامل مشکلات خواب، گرگرفتگی، خستگی، نوسانات خلقی، افزایش وزن و پوکی استخوان باشد. با پزشک خود در مورد راه های تسکین علائم صحبت کنید.
شما لزوماً همه این عوارض جانبی را تجربه نخواهید کرد و ممکن است موارد دیگری را تجربه کنید که در اینجا به آنها اشاره نشده است. مهم است که با تیم درمان خود در مورد هر گونه تغییر در بدن خود در طول درمان و پس از آن صحبت کنید.
پیشگیری از سرطان سینه
هیچ روش اثبات شده ای برای پیشگیری از سرطان سینه وجود ندارد، اما خطر ابتلا به سرطان سینه را می توان با کاهش مصرف الکل و حفظ وزن مناسب کاهش داد.
زنانی که به دلیل سابقه خانوادگی بسیار قوی در معرض خطر هستند ممکن است از هورمون هایی مانند تاموکسیفن که معمولاً در طی پنج سال تجویز می شود، بهره مند شوند. ماستکتومی پروفیلاکتیک دو طرفه را می توان در زنانی که به دلیل جهش های ژنی در معرض خطر بالای سرطان سینه قرار دارند در نظر گرفت.