هیسترکتومی

هیسترکتومی، یا همان برداشت کامل رحم، یکی از جراحی های شایع در حوزه زنان است که به دلایل درمانی مختلفی مثل فیبروم، خونریزی‌ های غیرقابل کنترل یا سرطان انجام می‌شود. این عمل می‌تواند تأثیرات جسمی و روانی متعددی را برای فرد به دنبال داشته باشد. آگاهی از روند عمل و تاثیرات آن ابزار مهمی است که بعد از جراحی زندگی سالم تر و باکیفیت تری را تجربه کنید.

جراحی هیسترکتومی چقدر طول می کشد؟

جراحی هیسترکتومی می تواند بین یک تا چهار ساعت طول بکشد. مدت زمان جراحی بستگی به نوع عمل شما و نحوه انجام آن دارد.

دلایل هیسترکتومی

دلایل مختلفی وجود دارد که پزشک شما ممکن است هیسترکتومی را توصیه کند، از جمله:

• آدنومیوز
• اندومتریوز
• سرطان های زنان، از جمله سرطان رحم،سرطان تخمدان و سرطان دهانه رحم یا آندومتر
• خونریزی قاعدگی شدید یا طولانی مدت
• فیبروم ها
• افتادگی رحم که ممکن است با ترمیم مثانه همراه باشد
• تأیید جنسیت برای مردان تراجنسیتی

انواع هیسترکتومی

انواع مختلفی از هیسترکتومی وجود دارد. پزشک شما در مورد خطرات، مزایا و عوارض جانبی احتمالی هر روش صحبت خواهد کرد. همچنین مهم است که از پزشک خود بپرسید که آیا برداشتن تخمدان ها و لوله های فالوپ را در طول جراحی شما توصیه می کند یا خیر. انواع هیسترکتومی عبارتند از:

• هیسترکتومی کامل: کل رحم و دهانه رحم را از بین می برد.
• هیسترکتومی جزئی: که هیسترکتومی سوپراسرویکال نیز نامیده می شود، تنها قسمت بالایی رحم را برمی دارد، نه دهانه رحم
• هیسترکتومی رادیکال رحم: دهانه رحم و قسمت فوقانی واژن (معمولاً برای درمان سرطان) را از بین می برد.

هیسترکتومی شکمی

یک جراح هیسترکتومی شکمی یا باز را از طریق یک برش در شکم شما انجام می دهد. این برش معمولاً افقی و پایین روی شکم شما، درست بالای استخوان شرمگاهی است. در برخی موارد، اگر رحم بسیار بزرگی دارید، جراح ممکن است از برش عمودی طولانی تری استفاده کند.

مراحل هیسترکتومی شکمی به صورت زیر است:

• بیهوشی: عمومی
• بستری در بیمارستان: دو تا سه روز
• اندازه برش: ۶ تا ۱۲ اینچ برای برش های افقی. طولانی تر برای برش های عمودی
• زمان عمل: یک تا دو ساعت
• بهبودی: چهار تا شش هفته

هیسترکتومی لاپاراسکوپی یا رباتیک

در بسیاری از موارد، هیسترکتومی را می توان با استفاده از تکنیک کم تهاجمی لاپاراسکوپی انجام داد. هیسترکتومی لاپاراسکوپی از طریق چندین برش کوچک در شکم شما به جای یک برش بزرگ انجام می شود.

جراح یک لاپاروسکوپ (لوله نازک و انعطاف پذیر حاوی یک دوربین فیلمبرداری) را از طریق یک برش وارد می کند. لاپاراسکوپ به جراح این امکان را می دهد تا اندام های لگن شما را روی یک مانیتور ویدیویی مشاهده کند.

 ابزارهای کوچک جراحی نیز ممکن است در برش های دیگر برای برداشتن رحم دست نخورده یا به صورت برش استفاده شوند.

هیسترکتومی رباتیک نوع دیگری از برداشتن رحم با حداقل تهاجم است. جراح شما بوسیله یک بازوی رباتیک برای برداشتن رحم شما از طریق برش های کوچک شکمی استفاده می کند.

مراحل هیسترکتومی لاپاراسکوپی یا رباتیک، به صورت زیر است:

• بیهوشی: عمومی
• بستری شدن در بیمارستان: یک شب
• اندازه برش: ۵-۱۲ میلی متر
• زمان عمل: یک تا سه ساعت
• بهبودی: سه تا چهار هفته

هیسترکتومی هیستروسکوپی

هیسترکتومی هیستروسکوپی (واژینال) کم تهاجمی ترین روش برای برداشتن رحم است. رحم از طریق یک برش در بالای واژن برداشته می شود، بنابراین شما هیچ جای زخم خارجی ندارید.

عوامل متعددی ممکن است تعیین کند که آیا شما کاندید هیسترکتومی هیستروسکوپی هستید، از جمله:

• شرایطی که می تواند از دسترسی واژن به رحم جلوگیری کند، مانند آندومتریوز شدید یا چسبندگی (بافت اسکار)
• نیاز به برداشتن تخمدان و لوله فالوپ
• زایمان طبیعی قبلی
• اندازه و شکل واژن و رحم شما

مراحل هیسترکتومی هیستروسکوپی، به صورت زیر است:

• بیهوشی: عمومی یا آرامبخش
• بستری شدن در بیمارستان: یک شب، اگرچه بسیاری از زنان می توانند روز عمل به خانه بروند
• اندازه برش:
• زمان عمل: یک تا دو ساعت
• بهبودی: سه تا چهار هفته

عوارض هیسترکتومی

هیسترکتومی به طور کلی یک روش بی خطر با میزان موفقیت عالی است. با این حال، خطرات و عوارض جانبی احتمالی این روش عبارتند از:

• یائسگی زودرس، با علائمی مانند گرگرفتگی یا بی خوابی هنگام برداشتن تخمدان ها
• خونریزی بیش از حد یا لخته شدن خون
• بی اختیاری به دلیل آسیب مثانه یا روده
• واکنش به بیهوشی
• خشکی واژن یا کاهش میل جنسی
• افتادگی واژن
• عفونت زخم

ریکاوری هیسترکتومی

بهبودی پس از هیسترکتومی به نوع عمل شما بستگی دارد. پس از هیسترکتومی شکمی، انتظار یک دوره نقاهت چهار تا شش هفته ای را داشته باشید. بهبودی پس از هیسترکتومی کم تهاجمی، مانند رباتیک، لاپاروسکوپی یا هیستروسکوپی، حدود سه تا چهار هفته است.

در این مدت از انجام فعالیت های سنگین و بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید. پزشک به شما اطلاع می دهد که چه زمانی می توانید فعالیت های عادی مانند کار، ورزش و آمیزش جنسی را از سر بگیرید.

هیسترکتومی برای تغییر جنسیت

مردانی که تراجنسیتی هستند و افرادی که غیر دودویی هستند ممکن است هیسترکتومی سالپنژکتومی (برداشتن لوله های فالوپ)، اوفورکتومی (برداشتن تخمدان ها) یا ترکیبی از این روش ها را به عنوان بخشی از طرح جراحی تغییر جنسیت خود در نظر بگیرند.

روش یا رویه‌هایی که شما و پزشکتان تصمیم می‌گیرید ممکن است به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد، از جمله سلامت عمومی شما و ترجیحات شما در مورد باروری و توانایی حاملگی یا تبدیل شدن به والدین بیولوژیکی.

کارشناسان فن آوری تولید مثل می توانند طیف وسیعی از گزینه های موجود، از جمله انجماد تخمک و سایر روش های حفظ باروری را توضیح دهند.

بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از جراحی هیسترکتومی

مروری بر مراقبت های بعد از عمل هیسترکتومی

• پس از عمل، بیمار در بخش بستری شده و مدت آن به وضعیت بیمار و نظر پزشک بستگی دارد.
• ۱۲ تا ۲۴ ساعت پس از عمل می بایست از تخت پایین آمده و راه بروید.
• بهتر است هر ۲ ساعت یکبار نفس عمیق بکشید و سرفه کنید. این حرکت از عفونت ریه جلوگیری می کند. برای جلوگیری از هر گونه احساس ناراحتی در هنگام سرفه و تنفس عمیق، می توانید یک بالش بر روی محل عمل قرار دهید.
• ۴۸ ساعت پس از عمل، طبق نظر پزشک استحمام بطور ایستاده مانعی ندارد. محل زخم را می توان با آب و شامپو بچه شیته و سپس محل عمل را خشک کرد. پس از آن نیازی نیست که روی محل عمل را بپوشانید.
• آنتی بیوتیک و مسکن تجویز شده را حتما طبق دستور پزشک استفاده نمایید.
• پس از ترخیص از بیمارستان باید در منزل به اندازه کافی استراحت داشته باشید.
• فعالیت های روزمره سبک را در صورت از بین رفتن درد و خونریزی می توانید انجام دهید.
• به مدت ۲ ماه از فعالیت جنسی اجتناب کنید.

معمولا ۶ تا ۸ هفته پس از عمل بهبودی کامل حاصل خواهد شد.