جای بخیه بعد از لاپاراسکوپی بهویژه لاپاراسکوپی های مرتبط با زنان و ارگان های داخل لگن مانند رحم و تخمدان، برای بیشتر زنان ناخوشایند است. بسیاری از بیماران تصور میکنند هرگونه قرمزی یا اثر زخم پس از عمل به معنای باقی ماندن دائمی جای بخیه است، در حالی که این برداشت همیشه درست نیست. هدف این مقاله، ارائه توضیحی علمی، شفاف و کاربردی درباره وضعیت طبیعی ترمیم زخمها، مفهوم واقعی باقی ماندن جای بخیه، و راهکارهای پیشگیری یا از بین بردن جای بخیه بعد از لاپاراسکوپی رحم و تخمدان است تا مخاطب با دیدی واقع بینانه مسیر ترمیم بدن خود را درک کند.

لاپاراسکوپی زنان و محل ایجاد بخیهها
لاپاراسکوپی در زنان روشی کم تهاجمی برای تشخیص و درمان بیماری های مرتبط با ارگان های داخل لگن مانند رحم، تخمدانها و لولههای فالوپ است. در این روش، به جای یک برش بزرگ، چند برش کوچک (معمولاً بین ۵ تا ۱۰ میلیمتر) در ناحیه شکم ایجاد میشود که ابزارها و دوربین از طریق آن وارد بدن میشوند. محل این برشها اغلب در اطراف ناف و بخش تحتانی شکم قرار دارد.
از آنجایی که برشها کوچک هستند، انتظار میرود جای زخم بعد از لاپاراسکوپی بسیار محدود و ظریف باشد. با این حال، نحوه ترمیم این برشها در بدن افراد مختلف متفاوت است و همین تفاوت، دلیل اصلی نگرانی درباره جای بخیه بعد از لاپاراسکوپی رحم و تخمدان محسوب میشود.
منظور از باقی ماندن جای بخیه بعد از لاپاراسکوپی چیست؟
بسیاری از بیماران تصور میکنند اگر دو هفته پس از جراحی هنوز محل برشها قرمز، کمی برجسته یا حساس است، یعنی جای بخیه باقی مانده است. از نظر علمی، این مرحله کاملاً طبیعی بوده و بخشی از روند ترمیم زخم محسوب میشود.
منظور از باقی ماندن جای بخیه بعد از لاپاراسکوپی زمانی است که پس از پایان کامل دوره ترمیم و ریکاوری، یعنی معمولاً چند ماه بعد از عمل، در محل برشها تغییرات پوستی ماندگار ایجاد شود. این تغییرات میتواند به شکل اسکار برجسته، لک تیره یا روشن، فرورفتگی پوست یا پوست اضافه باشد. بنابراین قرمزی، التهاب خفیف یا سفتی زخم در هفتههای ابتدایی، به هیچ وجه به معنای اسکار دائمی نیست.
برای دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت حضوری از مطب بهترین دکتر لاپاراسکوپی زنان با شماره زیر تماس بگیرید.
مراحل ترمیم زخمهای بعد از لاپاراسکوپی
فرآیند ترمیم زخمهای لاپاراسکوپی یک روند بیولوژیک مرحلهبهمرحله است که شناخت آن به کاهش نگرانی بیماران کمک میکند.
مرحله اول: فاز التهاب (Inflammatory Phase)
در این مرحله که معمولاً از روز اول تا حدود دو هفته بعد از جراحی طول میکشد، محل بخیهها ممکن است قرمز، کمی متورم و حساس باشد. در این فاز، بدن با افزایش جریان خون و تجمع سلولهای التهابی، فرآیند ترمیم را آغاز میکند. مشاهده قرمزی یا حتی خارش خفیف در این بازه کاملاً طبیعی است.
مرحله دوم: فاز تکثیر و ترمیم اولیه
این مرحله از حدود هفته دوم تا هفته ششم بعد از عمل ادامه دارد. در این زمان، پوست جدید شروع به شکلگیری میکند و بخیهها جذب یا برداشته میشوند. جای بخیه بعد از لاپاراسکوپی در این مرحله ممکن است هنوز صورتیرنگ یا کمی برجسته باشد، اما بهتدریج نرمتر و کمرنگتر میشود.
مرحله سوم: فاز بازسازی و بلوغ اسکار
این مرحله طولانیترین بخش ترمیم است و ممکن است بین ۳ تا ۱۲ ماه زمان ببرد. در این فاز، بافت اسکار بهتدریج بازسازی میشود، رنگ آن به پوست اطراف نزدیکتر میشود و ضخامت زخم کاهش مییابد. اغلب مواردی که بیماران نگران جای زخم بعد از لاپاراسکوپی هستند، در همین مرحله بهطور طبیعی برطرف میشوند.
لاپاراسکوپی فیبروم رحم چگونه انجام میشود و برای چه کسانی مناسب است؟!
جدول زمانبندی ترمیم جای بخیه بعد از لاپاراسکوپی
| بازه زمانی بعد از عمل | وضعیت طبیعی زخم | توضیح علمی |
| ۱ تا ۱۴ روز | قرمزی، تورم خفیف، حساسیت | فاز التهاب و شروع ترمیم |
| ۲ تا ۶ هفته | صورتی بودن زخم، سفتی خفیف | تشکیل پوست جدید |
| ۲ تا ۶ ماه | کمرنگ شدن تدریجی اسکار | بازسازی بافت |
| ۶ تا ۱۲ ماه | محو شدن یا بسیار ظریف شدن جای زخم | بلوغ نهایی اسکار |
آیا جای زخم لاپاراسکوپی باقی میماند؟
پاسخ علمی به این سؤال این است که در اغلب موارد، جای زخم بعد از لاپاراسکوپی باقی نمیماند یا بسیار ناچیز میشود. مهمترین عامل تعیینکننده در این موضوع، جنس پوست و توانایی ترمیم بدن هر فرد است. برخی افراد بهطور ژنتیکی مستعد تشکیل اسکارهای برجسته یا لکهای پوستی هستند، در حالی که در برخی دیگر، زخمها تقریباً بدون اثر ترمیم میشوند.
عامل مهم دیگر، تکنیک و دقت جراح است. نحوه ایجاد برش، بخیهزدن اصولی و رعایت حداقل آسیب به بافتهای اطراف، تأثیر مستقیمی بر باقی نماندن جای بخیه لاپاراسکوپی رحم دارد. علاوه بر این، مراقبتهای بعد از عمل و استفاده از کرمها یا درمانهای ترمیمکننده تجویزشده توسط پزشک نقش مهمی در کیفیت ترمیم زخم ایفا میکند.
در مواردی که پس از گذشت چند ماه همچنان اثری از اسکار باقی بماند و فرد از ظاهر آن رضایت نداشته باشد، روشهای غیرتهاجمی مانند لیزر، میکرونیدلینگ یا درمانهای موضعی میتوانند به از بین بردن جای بخیه بعد از لاپاراسکوپی رحم و تخمدان کمک کنند.
بخیه جذبی بهتره یا کشیدنی؟
توضیحات دکتر شراره صدری نائینی درباره مقایسه بخیه های کشیدنی و جبی را در فیلم بالا میتوانید مشاهده نمایید.
جای بخیه لاپاراسکوپی رحم و تخمدان چه تفاوتی دارد؟
از نظر محل برش و نوع زخم، تفاوت قابلتوجهی بین لاپاراسکوپی رحم و تخمدان وجود ندارد، زیرا هر دو از مسیر شکمی انجام میشوند. آنچه اهمیت دارد، تعداد برشها و محل دقیق آنهاست. در برخی جراحیها ممکن است برشهای بیشتری نیاز باشد که این موضوع میتواند احتمال دیده شدن جای زخم را اندکی افزایش دهد، اما همچنان در محدوده اسکارهای ظریف و کوچک باقی میماند.
عوامل مؤثر بر باقی ماندن جای بخیه بعد از لاپاراسکوپی
جنس پوست، سابقه اسکارهای قبلی، میزان رعایت مراقبتهای بعد از عمل، تغذیه مناسب و حتی سبک زندگی فرد همگی بر روند ترمیم تأثیرگذار هستند. مصرف سیگار، قرار گرفتن زخم در معرض نور مستقیم خورشید و دستکاری محل بخیه میتواند احتمال باقی ماندن جای زخم بعد از لاپاراسکوپی را افزایش دهد.
آغاز رابطه جنسی بعد از لاپاراسکوپی، کنترل فعالیت های بدنی و جلوگیری از فشار به بخیه ها از جمله مراقبت هایی هستند که احتمال باقی ماندن جای بخیه ها را کمتر می کنند.
اقدامات مؤثر برای کاهش جای بخیه بعد از لاپاراسکوپی
رعایت توصیههای پزشک در هفتههای ابتدایی، استفاده منظم از پمادها یا ژلهای ترمیمکننده تجویزی و پرهیز از کشش یا فشار به ناحیه زخم، از مهمترین اقدامات برای پیشگیری از اسکار است. این اقدامات ساده در اغلب موارد باعث میشود جای بخیه لاپاراسکوپی رحم بهمرور محو شود.
روشهای از بین بردن جای بخیه بعد از لاپاراسکوپی رحم و تخمدان
اگر پس از پایان دوره ترمیم طبیعی همچنان اسکار باقی مانده باشد، روش های غیرتهاجمی میتوانند کمککننده باشند. لیزرهای پوستی، درمانهای مبتنی بر امواج رادیوفرکوئنسی و تکنیکهای بازسازی پوست، با تحریک کلاژن سازی، ظاهر اسکار را بهطور قابل توجهی بهبود میدهند. انتخاب روش مناسب باید حتماً تحت نظر پزشک متخصص انجام شود.
خلاصه مقاله
جای بخیه بعد از لاپاراسکوپی بهویژه در جراحیهای زنان مربوط به رحم و تخمدان، در بیشتر افراد موقتی و قابل ترمیم است. قرمزی و التهاب در هفتههای اول بخشی طبیعی از روند ترمیم محسوب میشود و تنها در صورتی میتوان از باقی ماندن جای بخیه صحبت کرد که پس از ماهها اسکار ماندگار ایجاد شود. با انتخاب جراح باتجربه، رعایت مراقبتهای بعد از عمل و در صورت نیاز استفاده از روشهای ترمیمی غیرتهاجمی، میتوان تا حد زیادی از باقی ماندن جای زخم بعد از لاپاراسکوپی جلوگیری کرد و به نتیجهای رضایتبخش رسید.