فیبروم رحم یکی از بیماری هایی است که در سنین باروری می تواند رحم بانوان را درگیر نماید. در این بیماری تومورهای خوش خیم درون رحم ایجاد می شود که آن ها فیبروم رحم گفته می شود.
فیبروم معمولا غیر سرطانی بوده و خطر ابتلا به سرطان رحم را افزایش نمی دهند. اما بسیاری از بانوان ممکن است به این بیماری دچار شوند.
حال سوال این است که علائم و علت به وجود آمدن فیبروم رحم چیست؟ اندازه نرمال فیبروم چه قدر است؟ آیا درمان قطعی فیبروم رحمی وجود دارد؟ تا انتهای این مقاله همراه ما باشید تا با این بیماری زنان و راه های درمان آن بیشتر آشنا شوید.
فیبروم رحمی چیست؟
فیبروم رحم یا فیبروئیدها که با نام های لیومیوم یا میوما نیز شناخته می شوند، توده های خوش خیم دورن رحم هستند که با خطر ابتلا به سرطان رحم همراه نیستند. این تومورها در اکثر مواقع علائم شاخصی را به همراه ندارد و پس از معاینات لگنی و سونوگرافی هایی که به دلیل سایر مشکلات ممکن است انجام شود، پزشک به طور اتفاقی به آن پی خواهد برد.
از طرفی توده های تشکیل شده در رحم به قدری کوچک هستند که به راحتی قابل مشاهده نیست، اما می توانند موجب بزرگ تر دیده شدن رحم شوند. فیبروم رحم یا میوم ها می تواند به صورت تکی و یا چندتایی ایجاد شود که در برخی از مواقع نیز می تواند مشکلاتی نظیر اضافه وزن و چاقی را به همراه داشته باشد.
آشنایی با بهترین دکتر زنان برای درمان فیبروم رحم
علت بوجود آمدن فیبروم رحم
معمولا دلیل مشخصی برای بروز انواع میوماها وجود ندارد. با این وجود دلایل ایجاد انواع فیبروم ها یکسان است و تنها محل ایجاد آن ها متفاوت است. از جمله دلایل بروز این تومورهای خوش خیم می توان به موارد زیر اشاره نمود:
عضلات رحم شده و در نهایت منجر به فیبروم های رحمی شود.
۲- هورمون ها: هورمون های استروژن و پروژسترون دو هورمون بسیار مهم و تحریک کننده رشد دیواره های رحم هستند. که در طول چرخه قاعدگی رحم را برای باروری آماده می سازند. در صورتی که این هورمون ها بیشتر از نیاز سلول های عضلانی رحم تولید شوند، می توانند به تومورهای فیبروم تبدیل شوند.
۳- اختلال هورمون: از دیگر عواملی که می تواند موجب بروز فیبروم رحم شود، می توان به اختلال در دیگر هورمون های موثر در رشد بدن مانند انسولین اشاره نمود.
۴- ماتریکس خارج سلولی: ماتریکس بین سلولی ماده ای است که موجب چسبندگی میان سلول ها می شود. بنابراین احتمال ابتلا به فیبروم رحمی را افزایش می دهد. از طرفی موجب ذخیره سازی فاکتورهای رشد شده و به این صورت موجب تغییرات سلولی می گردد.
انواع فیبروم رحمی
فیبروم های رحم را می توان با توجه به محل ایجاد آن ها به انواع مختلفی دسته بندی نمود که عبارتند از:
- فیبروم زیر مخاطی
- فیبروم زیر صفاقی (زیر پوستی)
- فیبروم داخل عضلانی (اینترامورال)
فیبروم های زیر مخاطی در داخل رحم رشد کرده و سبب تغییر شکل لایه اندومتر می شوند. فیبرومی که در زیر پوست (صفاق رحم) قرار دارد نیز به سمت خارج از رحم رشد می کند. همچنین، فیبروم های اینترامورال (عضلانی) در دیواره عضلات رحمی رشد می کند.
اندازه فیبروم رحم
فیبروم های رحمی باتوجه به اندازه و فرم و محل قرار گیری متفاوت هستند. برخی از آن ممکن است برای سالیان طولانی رشدی نداشته باشند، در حالی که برخی از تومورهای خوش خیم در مدت زمان کوتاهی رشد زیادی خواهند داشت. به طور کلی در سنین ۳۰ تا ۴۵ و بعد از یائسگی سطح هورمون های تخمدانی کاهش می یابد، در نتیجه اندازه و رشد فیبروم ها کاهش پیدا می کند. به بیان ساده تر زنانی که دارای یک فیبرومی با سایز کوچک در رحم خود هستند، ممکن است بدون نیاز به جراحی با نزدیک شدن به سن یائسگی تبدیل به توده های بسیار ریزی شوند.
اندازه فیبروم رحم برای عمل
اندازه فیبرومهای رحم برای عمل ممکن است متفاوت باشد و بستگی به اندازه و موقعیت آنها داشته باشد. پزشکان معمولاً با استفاده از تصویربرداری مانند ام آر آی (MRI) یا سونوگرافی اندازه و مشخصات فیبرومها را ارزیابی میکنند تا تصمیم بگیرند که آیا نیاز به عمل جراحی دارید یا خیر و چگونه عمل باید انجام شود.
فیبرومهای رم با ابعاد بزرگ که علائم مشکلآفرینی مانند خونریزی شدید، درد شدید، فشار بر اعضای اطراف یا مشکلات سایر اعضا را ایجاد میکنند، نیاز به جراحی دارند. همچنین، اگر فیبرومها در سایز کوچک باشند اما علائم ناخوشایند و آزاردهنده ای برای بیمار ایجاد کنند و درمانهای دیگر موثر نباشند، نیاز به عمل جراحی مطرح میشود. اما تصمیم نهایی برای انجام جراحی بر اساس ارزیابی پزشک و بررسی دقیق وضعیت بیمار تعیین میشود.
اندازه فیبروم خطرناک
اندازه فیبرومها معمولا تعیین کننده شدت خطر نیست. بلکه عوارضی که ممکن است به دنبال آنها بیاید مهم است. اندازه فیبرومها بستگی به موقعیت، تعداد و اندازه آنها دارد. فیبرومهای کوچک که علائمی ایجاد نمیکنند معمولاً نیاز به درمان ندارند. اما فیبرومهای بزرگتر میتوانند علائمی مانند خونریزی شدید، درد شدید، فشار بر اعضای اطراف، بزرگ شدن شکم یا مشکلات دیگر را ایجاد کنند که در این صورت نیاز به درمان با یا بدون جراحی وجود دارد. بنابراین، اندازه فیبروم به تنهایی نشانگر خطر نیست و باید با سایر عوامل مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد. بهتر است با پزشک خود مشورت کنید تا ارزیابی دقیقتری از وضعیت شما به دست آورند.
علائم فیبروم رحم
همانطور که گفته شد معمولا فیبروم رحم بدون هیچ علائمی در بدن فرد ایجاد می شود. اما در برخی از موارد ممکن است این فیبروم ها بزرگ شده و یا با علامت خاصی در بدن فرد ایجاد شوند. که با توجه به نوع فیبروم و تعداد آن ها علائم آن ها نیز متفاوت است. با این وجود موارد زیر از شایع ترین علائم و نشانه های فیبروم رحم به شمار می روند.
- اختلالات قاعدگی (دوران قاعدگی طولانی مدت، بیشتر از یک هفته)
- خونریزی های شدید در دوران قاعدگی
- تکرر ادرار
- احساس درد و فشار در ناحیه لگن
- بروز یبوست
- پا درد و کمردرد مزمن
- وجود مشکل در تخلیه مثانه
عوارض وجود فیبروم رحم
در ظاهر فیبروم رحم خطرناک نیستند. اما قطعا در بسیاری از مواقع می توانند ناراحتی هایی را برای فرد ایجاد نمایند. که این مشکلات در نهایت می توانند موجب عوارض خطرناکی شوند. از مهم ترین عوارض ایجاد فیبروم های رحمی می توان به کاهش تعداد گلبول های قرمز خون و یا کم خونی های شدید اشاره نمود. که موجب خستگی و ضعف می شوند. به طور کلی در صورت مواجه با علائم زیر باید هر چه سریع تر برای بررسی های دقیق تر به پزشک مراجعه شود.
- دردهای مزمن و مکرر در ناحیه لگنی
- دوران قاعدگی طولانی مدت بیشتر از یک بار
- خونریزی بین دوره ای
- اختلال در تخلیه ادرار
- کم خونی شدید و یا کاهش گلبول های قرمز خون
- درد شدید لگن به همراه خونریزی واژینال
روش پیشگیری از ابتلا به فیبروم رحم
از آنجایی که دلیل مشخصی برای بروز فیبروم رحم نمی توان روش های پزشکی برای پیشگیری از آن توصیه نمود. اما به طور کلی رعایت موارد زیر می تواند در پیشگیری از بروز فیبروم های رحمی موثر باشند.
- اصلاح نمودن سبک زندگی و توجه به تغذیه
- تناسب اندام
- استفاده از میوه و سبزیجات در برنامه غذایی
- کاهش مصرف گوشت های قرمز
- انجام ورزش های روزانه
- روش های تشخیص فیبروم رحم
روش های تشخیص فیبروم
برای تشخیص فیبروم های رحمی معمولا از روش های زیر استفاده می شود:
سونوگرافی
در صورتی که پزشک تشخیص دهد که احتمال وجود فیبروم رحمی بالا است. سونوگرافی تجویز می نماید تا اندازه و تعداد آن ها را بررسی نماید.
آزمایش خون
از معمول ترین آزمایشاتی که در صورت مشاهده علائم و جهت تشخیص فیبروم های رحمی توصیه می شود، انجام آزمایش خون کامل است.
تصویر برداری MRI
اگر در سونوگرافی وجود فیبروم های رحمی تایید شود. با انجام MRI می توان اندازه، محل قرارگیری و تعداد دقیق فیبروم ها را مشخص نمود.
هیستروسونوگرافی
استفاده نمودن از محلول آب نمک استریل برای باز نمودن حفره های رحمی در این تصویر برداری، تشخیص فیبروم ها را آسان تر می نماید.
هیستروسالپنگوگرافی
برای تشخیص فیبروم ها در این روش از رنگ استفاده می شود. که میزان باز بودن لوله های رحم و وجود فیبروم های زیر پوستی را ارزیابی می نماید.
هیستروسکوپی
در روش هیستروسکوپی نیز درون رحم با استفاده از تلسکوپ مخصوص مورد بررسی قرار می گیرد و در صورت وجود عارضه قابل تشخیص است.
راه های درمان فیبروم رحم
معمولا روش های متعددی برای درمان فیبروم رحم وجود دارد که پزشک در رابطه با انتخاب روش درمان مناسب تصمیم می گیرد. در صورتی که فیبروم های رحمی بدون علامت و خفیف باشند، نیازی به درمان خاصی نیست. از طرفی این مشکل در موارد بسیار نادری موجب عدم باروری می شود. به طور کلی از روش های درمان فیبروم ها می توان به موارد زیر اشاره نمود.
- دارو درمانی
- آمبولیزاسیون شریان رحمی
- سونوگرافی متمرکز شده
- فرسایش بسامد رادیویی
- لاپاراسکوپی فیبروم رحم
- میومکتومی هیستروسکوپی
- میومکتومی شکم
کلام آخر
میوماها یا فیبروم های رحمی، تومورهای خوش خیم درون رحمی هستند که معمولا غیر سرطانی بوده و خطر ابتلا به سرطان رحم را افزایش نمی دهند. اگرچه این تومورها سرطانی نیستند، اما می تواند سبب مشکلات متعددی مانند اختلالات قاعدگی، خونریزی غیرطبیعی، مشکلات ادراری، کم خونی و دردهای مزمن در ناحیه لگنی شود. اگرچه برخی از فیبروم ها بدون نیاز به درمان خاصی رشد نکرده و کوچک می شوند، اما رشد قابل توجه و بزرگی اندازه فیبروم ها نیاز به درمان های دیگر از جمله جراحی دارند.
در صورتی که در زمینه فیبروم های رحمی سوالی دارید، می توانید در انتهای همین مقاله، بخش نظرات آن را با دکتر شراره صدری نائینی متخصص زنان و زایمان مطرح کنید.